Welcome visitor you can log in or create an account

Integrative SIBO Conference — najważniejsze wnioski z konferencji

Integrative SIBO Conference — feeria medyków, karnawał nowych hipotez i sprzeciw wobec zastanych koncepcji. Dziewięciu uczonych; nad wszelką wątpliwość jednostek wybitnych; mistrzów na tym właśnie, największymi trudnościami najeżonym polu wyszło w tym roku na mównicę Narodowego Uniwersytetu Nauk Medycznych w Lombard w stanie Illinois.

To był bardzo mocny, a przynajmniej wyrazisty rok, jeśli chodzi o problematykę SIBO – swoimi oryginalnymi hipotezami zapłodnili nas między innymi dr Allison Siebecker i dr Nirala Jacobi. Zajrzyjmy do wnętrza tego naukowego tygla — podsumujmy najważniejsze informacje dotyczące mechanizmów leżących u podstaw SIBO, diagnozy, leczenia, rokowania i związku tej choroby z innymi schorzeniami.

Allison Siebecker, SIBO: przyczyny, skutki, diagnoza i leczenie

— Zdecydowana większość przypadków zespołu jelita drażliwego (ZJD) jest wynikiem SIBO.

— Warunkiem rozpoznania SIBO jest stężenie bakteryjne ≥ 105 jtk.

— Pacjenci zgłaszają dolegliwości o różnych stopniu nasilenia tak ze strony przewodu pokarmowego, jak i ogólnoustrojowe.

— Elementarną przyczyną SIBO jest zaburzona praca wędrującego kompleksu motorycznego (MMC).

— Najczęstsze czynniki predysponujące do SIBO to: zatrucie pokarmowe, nadużywanie inhibitorów pompy protonowej (IPP) i zrosty.

— Zasadniczym problemem w SIBO jest zaburzenie trawienia i wchłaniania węglowodanów w wyniku fermentacji bakteryjnej.

— W standardowej diagnostyce laboratoryjnej zawiera się: test oddechowy, badający stężenie wodoru lub metanu, wykonywany po obciążeniu glukozą lub laktulozą.

— Pacjenci powinni być ostrożni, bo choroba, którą udało im się nie tylko zahamować, ale też pokonać — to SIBO. W zdecydowanej większości przypadków, jeśli SIBO pojawiło się raz, to istnieje niebezpieczeństwo, że "zaatakuje" ponownie.

— Remisja ponad 90% symptomów chorobowych powinna być motywacją do powtórzenia testu oddechowego po 2 tygodniach od zakończenia leczenia. Dla większości chorych jeden cykl leczenia jest niewystarczający.

— W terapii SIBO zawierają się: antybiotykoterapia, fitoterapia i dietoterapia. Profilaktyka przed nawrotem obejmuje stosowanie leków prokinetycznych.

— Fitoterapia i dieta elementarna mogą być równie skuteczne, jak konwencjonalne leki.

— Nadprodukcja wodoru sprzyja występowaniu biegunek. Naprodukcja metanu — zaparć. W SIBO wodorowym stosuje się rifaksyminę, w SIBO metanowym — rifaksyminę z neomycyną lub metronidazolem.

— Rifaksymina:

  • może być brana pod uwagę jako nowy rodzaj antybiotyku z właściwościami eubiotyku, którego cechy mogą przełamywać tradycyjne poglądy dotyczące modulacji mikrobiomu jelitowego (zwiększa rozplem bakterii Lactobacillus i Bifidobacterium sp.),
  • wchłania się tylko nieznacznie w przewodzie pokarmowym (<1%),
  • działa lokalnie, przez co nie powoduje ogólnoustrojowych efektów ubocznych, zwykle związanych z konwencjonalnymi lekami,
  • nie powoduje powstawania opornych szczepów bakterii, nie sprzyja grzybicy i przerostowi C. dfifficile, co czyni lek skutecznym w przypadku ponownej terapii,
  • przy stosowaniu z neomycyną zapobiega oporności bakterii na ów antybiotyk poprzez redukcję przenoszenia się niosących geny odporności na antybiotyki plazmidów,
  • wywiera działanie przeciwzapalne przez aktywację receporta pregnanu X(PXR),
  • pacjenci nie odnotowują efektów ubocznych leku.

— Podobnie jak w farmakoterapii, istotne jest ukierunkowanie fitoterapii na określony typ przerostu. Na przykład berberyna, oregano i liść oliwny są skierowane przeciwko bakteriom wydzielającym wodór. Allicyna pomocna jest przeciwko metanogenom.

— Dieta elementarna może istotnie zmniejszyć poziom wydychanego gazu w ciągu jednego, 2 tygodniowego cyklu.

— Najbardziej skuteczną strategią w leczeniu SIBO wydaje się dieta o zredukowanej ilości węglowodanów fermentujących.

— W przypadku aktywnej fazy choroby, wskazane jest unikanie surowizny, sałaty i roślin strączkowych. Należy uważać na produkty pełnoziarniste, nasiona, orzechy i pestki oraz dynię. Wskazane jest wybieranie owoców i warzyw ubogich w FODMAP (warto zerknąć na aplikację mobilną Monash University Low FODMAP)

— Skrobia zazwyczaj nie sprawia kłopotów: biały ryż, białe ziemniaki, biała mąka (jeśli tolerowany jest gluten).

— Nabiał bez laktozy, cukier, miód koniczynowy i surowe kakao są z reguły dobrze tolerowane.

— Ilość ma znaczenie. Niewielkie ilości żywności per posiłek mogą być tolerowane, podczas gdy większe niekoniecznie.

— Samopoznanie i stała optymalizacja są kluczowe dla osiągnięcia najlepszego rezultatu.

— Leki prokinetyczne stosuje się pomiędzy cyklami leczenia i po eradykacji, aby zapobiec nawrotowi SIBO. Mogą to być: LDE, Prukalopryd, LDN, Iberogast, MotilPro lub imbir.

— Pozostałe strategie pozwalające zapobiec nawrotowi SIBO obejmują dietę, 4-5-godzinne odstępy między posiłkami z uwzględnieniem co najmniej 12 godzinnego postu nocnego dla najlepszego działania MMC, redukcję stresu (nie tylko psychicznego), terapię wisceralną i generalnie pracę z ciałem. 

— W determinantach powodzenia leczenia zawierają się:

  • test oddechowy (właściwe przygotowanie, czas i substrat),
  • czas trwania leczenia (1 cykl zwykle nie wystarcza),
  • trudności w leczeniu zaparciowej postaci SIBO,
  • potrzeba odmiennego schematu leczenia (SIBO metanowe, wodorowe, metanowo-wodorowe lub siarkowo-wodorowe),
  • efekt die-off,
  • brak jedynego skutecznego schematu leczenia,
  • konieczność powtórzenia testu oddechowego,
  • dieta i leki prokinetyczne jako narzędzia prewencyjne,
  • określenie wrażliwości pacjenta,
  • brak jedynej skutecznej diety (kluczowa jest stała optymalizacja żywienia).

Nirala Jacobi, SIBO, nietolerancje pokarmowe i dwufazowy protokół diety

Wytyczne dotyczące stosowania The SIBO Bi-Phasic Diet, autorskiej diety Dr Jacobi, zawarłam tutaj

— Istotna jest regeneracji błony śluzowej jelit w obu fazach trwania diety.

— Bariera jelitowa nie jest jednorodnym tworem. Złożona jest z szeregu współdziałających ze sobą elementów, do których zalicza się, chociażby komórki nabłonka jelita cienkiego (enterocyty) i ścisłe połączenia pomiędzy nimi (tzw. tight junctions).

— Wzmocnienie szczelności tight-juction możliwe jest dzięki włączeniu:

  • witaminy D (uczestniczy w przywracaniu załamanej homeostazy i redukcji stanu zapalnego),
  • witaminy A,
  • kwercetyny.

— Regeneracja enterocytów możliwa jest dzięki włączeniu:

  • karnozyny cynkowej,
  • l-glutaminy (zwiększa produkcję hormonu wzrostu, stanowi priorytetowe paliwo dla szybko dzielących się enterocytów, zmniejsza stężenie interleukin: 6 i 8, zwiększając równocześnie IL-10).

— W SIBO dochodzi do nietolerancji produktów bogatych w takie substancje, jak histamina, szczawiany i salicylany.

— Zwiększone stężenie histaminy w SIBO może wynikać z:

  • nadmiernej podaży żywności bogatej w histaminę (absorpcja egzogenna),
  • infiltracji komórek tucznych (endogenne uwalnianie histaminy).

— Do degradacji histaminy dochodzi poprzez działanie dwóch enzymów: diaminooksydazy (DAO) oraz N-metylotransferaza-histaminy (HNMT), to jest enzymów produkowanych przez enterocyty.

— Wchłanianie histaminy zwiększa się w wyniku utraty aktywności DAO i polimorfizmów w szlakach metylacyjnych wpływających na HNMT, MAO oraz ALDH.

— Wykazano, że wysokie poziomy amin biogennych: kadaweryny i putrescyny, hamują DAO i HNMT

— Kofeina, teobromina (czekolada) oraz alkohol i jego metabolity mogą hamować aktywność DAO i HNMT.

— Szkodliwe działania H2 i CH4 w SIBO wpływają na utratę aktywności DAO.

— Kluczowa jest poprawa klirensu histaminy poprzez suplementację:

  • DAO z pożywieniem,
  • witaminy B6, magnezu i miedzi dla wsparcia DAO,
  • witaminy B5 (2-3g) dla wsparcia NHMT,
  • witaminy B12 i odpowiednich formulacji kwasu foliowego (uwaga na overmetylację),
  • witaminy B1 (100-200 mg).

— Poniżej przedstawione zostały zaburzenia, które mogą prowadzić do nietolerancji histaminy oraz schemat katabolizmu histaminy. 

— Wskazana jest stabilizacja komórek tucznych poprzez:

  • witaminę C (do osiągnięcia progu jelitowego),
  • kwercetynę,
  • albicję,
  • pachnotkę zwyczają vel. Perilla Frutescens.

— Pomocny okazuje się Clinoptilolite:

  • wiąże histaminę i inne aminy,
  • wiąże amoniak,
  • wiąże metale ciężkie,
  • dostępny jest jako czapki (2-3 kaps. przed posiłkami, lub w przypadku saszetek: 1 saszetka 1-2 x dziennie przed posiłkiem),
  • efektem ubocznym mogą być łagodne zaparcia.

— Salicylany to naturalne substancje roślinne, które pomagają roślinie bronić się przed bakteriami, grzybami i innymi szkodnikami. Choć salicylany są toksyczne w wysokich dawkach, u pacjentów nadwrażliwych wystąpienie reakcji może wystąpić nawet po niewielkiej podaży z pożywienia.

— Salicylany są chemicznie bardzo podobne do wytworzonego przez człowieka chemicznego kwasu acetylosalicylowego, kluczowego składnika aspiryny i innych leków przeciwbólowych.

— Szczególnie narażeni mogą być pacjenci z SIBO przebywający na bardzo restrykcyjnej diecie przez długi okres, pacjenci autystyczni (dieta Feingolda) i dysbiotyczni.

— Salicylany zawarte są zwłaszcza w:

  • ziołowych produktach leczniczych, szczególnie w kurkuminie,
  • większości niesteroidowych lekach przeciwzapalnych,
  • kosmetykach, perfumach, szamponach,
  • środkach czystości,
  • odświeżaczach powietrza,
  • odświeżaczach do ust, pastylkach do ssania, gumach do żucia.

— Kluczowe jest wsparcie etapu 2 detoksykacji poprzez:

  • glicynę (1-1,5 g dziennie),
  • d-glukaran wapnia (1,5 g na dobę), Jak również wsparcie klirensu nerkowego.

— Istotna jest podaż minerałów alkalizujących i pierwiastków śladowych (np. BASICA, BASICA Vital E lub Volcomin).

Michael Traub i Leonard Weinstock, SIBO i choroby skóry

Traub i Weinstock poruszyli kwestie dotyczące koncepcji osi jelita-skóra podług której, przepuszczalność bariery jelitowej może być konsekwencją ogólnoustrojowego stanu zapalnego indukującego zmiany trądzikowe, atopowe zapalenie skóry, łuszczycę, pokrzywkę, twardzinę układową, raka skóry i trądzik różowaty. Jednakowoż w pamięć zapadł szczególnie konceptualistyczny model związku stanu jelit ze stanem skóry, w którym to pośredniczy stres psychiczny (spowolniony tranzyt jelitowy, zmniejszony przepływ krwi) i niewłaściwa dieta (zmieniona kompozycja sebum). Wyników oddziaływania tychże czynników, możemy dopatrywać się w objętości i ostatecznym składzie sebum, które promuje wzrost kolonizacji Propionibacterium acnes.


Uczeni wsparli ową koncepcję, cytując dowody na istnienie związku pomiędzy hipochlorhydrią lub niewystarczającym wytwarzaniem kwasu solnego (zwykle indukowane farmakologicznie, np. IPP) a nasileniem zmian trądzikowych oraz przedstawiając wstępne badania kliniczne sugerujące zmniejszenie całkowitej liczby zmian trądzikowych w wyniku stosowania probiotykoterapii, oraz jej wpływ na niektóre znane mechanizmy powstawania trądziku, w tym ekspresję insulinopodobnego czynnika wzrostu-1.

— Wyniki sugerują, że u osób z łuszczycą stosunkowo powszechne jest występowanie zaburzenia wchłaniania i dodatnich wyników testu oddechowego w kierunku SIBO po obciążeniu laktulozą.

— Czynnikiem etiologicznym pokrzywki idiopatycznej może być SIBO lub zakażenie Helicobacter pylori. Eradykacja H. pylori wydaje się zmniejszać nasilenie oraz częstotliwość występowania zmian pokrzywkowych na skórze. Pomimo wykrytych asocjacji, leczenie SIBO nie zmniejszyło nasilenia oraz częstotliwości występowania owych zmian.

— Według szacunków SIBO występuje u 30%-63% pacjentów z twardziną układową. Eradykacja SIBO spowodowała poprawę kliniczną u 52% pacjentów.

— Chorzy na twardzinę układową o ciężkim przebiegu i SIBO wykazywali większe stężenia kalprotektyny w kale, co wskazuje na ostre zapalenie jelit.

— Przedstawione case-study potwierdziły zasadność w stosowaniu LDN w terapii twardziny układowej przebiegającej ze świądem i bólem.

— Dowody potwierdzające związek między SIBO a rakiem skóry są hipotetyczne, jednak Traub przedstawił kilka potencjalnych mechanizmów, przede wszystkim wpływ patogennej mikrobioty na (1) produkcję komórek Th17, uczestniczących w regulacji nadzoru immunologicznego i (2) aktywację pronowotworowych ścieżek sygnałowych związanych ze stanem zapalnym.

— Weinstock przedstawił dowody łączące choroby przewodu pokarmowego z trądzikiem różowatym, w tym badania obserwacyjne i pojedyncze przypadki pozytywnej odpowiedzi pacjenta na rifaksyminę.

— Wnioski badań europejskich sugerują, że SIBO może występować u ~50% pacjentów z trądzikiem różowatym.

— Randomizowane wyniki badań klinicznych sugerują, że rifaksymina prowadzi do wyraźnej poprawy u ~93% pacjentów (30 z 32) z SIBO. Lepszą odpowiedź na leczenie uzyskali pacjenci z wynikiem dodatnim na podstawie testu oddechowego z laktulozą. W innym badaniu na małej próbie 63 pacjentów z trądzikiem różowatym rifaksymina doprowadziła do umiarkowanej lub większej poprawy symptomów trądziku różowatego pod względem uszkodzeń i ciężkości choroby.

— Przykłady pojedynczych przypadków klinicznych wspierają potencjalną rolę ukierunkowanego na SIBO leczenia przeciwdrobnoustrojowego także w trądziku różowatym oczu, przy odsetku odpowiedzi na leczenie wynoszącym 33%.

Steven Sandberg-Lewis, Związek mikrobiom-mózg: SIBO, wątroba, procesy poznawcze, depresja i lęk

— SIBO lub ostry stan zapalny błony śluzowej jelita cienkiego spowodowany zwykle infekcją bakteryjną lub wirusową, stres oksydacyjny czy przedostające się do krwiobiegu niepożądane substancje, np. niestrawione cząsteczki pokarmu (zaburzenia ciągłości bariery jelitowej) mogą prowadzić do problemów ze zdrowiem psychicznym.

— Bakterie jelitowe silnie wpływają zarówno na obwodowy układ nerwowy, jak i na ośrodkowy układ nerwowy, poprzez produkcję funkcjonalnych neuroprzekaźników: serotoniny, dopaminy, kwasu gamma-aminomasłowego, acetylocholiny i epinefryny.

— Silne i bardzo silne nasilenie przerostu może prowadzić do szerokiego zakresu objawów o różnym nasileniu, począwszy od czynnościowych zaburzeń jelit po łagodną depresję.

— Zdrowa błona śluzowa jelit zapobiega przedostawaniu się do krwiobiegu LPS, które wywołują sekwencję zdarzeń prowadzących do uwolnienia substancji prozapalnych.

— 1 milion. Tyle kopii LPS znajduje się w ścianie każdej Gram-ujemnej bakterii. LPS są stale uwalniane przez żywe i martwe drobnoustroje.

— Uważa się, że jelito dorosłego człowieka zawiera co najmniej 1 gram LPS.

— Aktywność biologiczna LPS enterobakterii może być 1000 razy silniejsza niż LPS innych bakterii Gram- ujemnych.

— LPS indukuje wydzielanie zonuliny.

— W warunkach fizjologicznych LPS w małych ilościach jest inaktywowany i usuwany z organizmu poprzez deacetylację i wydalanie z żółcią.

— Znalazłszy się w krwiobiegu, LPS może powodować uwalnianie endogennych mediatorów, takich jak TNF-alfa oraz interleukin: 6 i 1b w odrębnych obszarach mózgu.

— Cytokiny te indukują kaskadę wtórnych mediatorów zapalenia, prowadząc do zapalenia OUN i w konsekwencji — depresji.

— Mediatory reakcji zapalnej modulują proces transformacji tryptofanu w serotoninę, prowadząc do zwiększonej syntezy kynureniny, prowadzącej do depresji, lęków i bezsenności.

— Skład flory bakteryjnej w dużym stopniu determinuje poziom tryptofanu w krążeniu systemowym i, pośrednio, poziom serotoniny w mózgu.

— U osób otyłych prawdopodobny jest 2- a nawet 3-krotny wzrost LPS w porównaniu do ludzi szczupłych.

— SIgA dezaktywuje LPS.

— Doświadczenia na myszach wykazały, że stres przetasowuje jelitową społeczność nie do końca w dobrą stronę. Zestresowane myszy wykazały natychmiastowe zmniejszenie liczebności populacji Bacteroides w mikroflorze jelita ślepego i dominację drobnoustrojów z rodzaju Clostridium. Ponadto myszy wykazały wzrost liczby krążących cytokin, do których obniżenia, doszło w wyniku podawania antybiotyku, zanim wystąpił stres.

— Nieprawidłowy skład mikrobioty jelitowej, zwłaszcza we wczesnym okresie życia, predysponuje do wystąpienia zespołu stresu pourazowego po przebyciu poważnego urazu.

— Zakłada się, że przeciwdziałanie rzeczonym jest możliwe dzięki modulacji składu flory bakteryjnej (pod względem jakości i różnorodności) za pomocą diety i suplementacji.

— Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA) mają korzystny wpływ na aktywność mitochondrialną.

— Nowe odkrycia w dziedzinie metagenomiki i badania kliniczne uwypukliły znaczenie komunikacji pomiędzy mikrobiotą przewodu pokarmowego człowieka a mitochondriami i wskazują na istotny udział bakterii przewodu pokarmowego w regulacji odpowiedzi immunologicznej gospodarza i metabolizmu energetycznego.

— SCFA, jako że są wchłaniane systemowo i wykazują zdolność do przenikania przez barierę krew-mózg, modulują stan zapalny w ośrodkowym układzie nerwowym.

— SCFA i wtórne metabolity kwasów żółciowych reagują z receptorami na komórkach entero-endokrynnych, co prowadzi do zmiany stężenia serotoniny i w konsekwencji zmiany w odczuwaniu lęku, wrażliwości na ból czy stopnia bezsenności.

— Dieta bogata w węglowodany może prowadzić zarówno do insulinooporności, jak i do SIBO.

— Po-posiłkowy wzrost glukozy we krwi indukowany posiłkiem bogatym w węglowodany może prowadzić do uszczuplenia neuroprzekaźnikow, witamin z grupy B i magnezu.

— Owe niedobory prowadzą do stresu na poziomie wątroby, w układzie nerwowym oraz insulinooporności.

— Wynikająca z tego glikacja prowadzi do neurodegeneracji i depresji.

— Lęk-stan był związany z alergiami pokarmowymi i SIBO.

— Lęk-cecha był związany z zespołem jelita drażliwego, alergiami pokarmowymi i SIBO.

— Depresja była powiązana z zespołem jelita drażliwego, celiakią i SIBO.

— Lęk-stan i lęk-cecha były bezpośrednio skorelowane z wieloma chorobami przewodu pokarmowego.

— Kobiety wykazywały wyższy poziom lęku i depresji niż mężczyźni.

Paul Anderson, Metylacja, genomika i SIBO

— Bez udziału metylacji, replikacja i naprawa uszkodzonego DNA nie jest możliwa lub zachodzi niezwykle powoli.

— Żadna część przewodu pokarmowego nie jest pozbawiona oddziaływania genomowego.

— Nutrigenomika ma decydujący wpływ na decyzje żywieniowe, a te na poprawę stanu zdrowia pacjentów.

— SNP (single nucleotide polymorphism) to zjawisko polimorfizmu sekwencji DNA, przejawiające się zmiennością pojedynczego nukleotydu.

— Obecność SNP nie oznacza jego ekspresji.

— Epigenetyka jest zasadnicza dla zrozumienia tak rozwoju, jak i sposobu, w jaki organizm współdziała ze swoim środowiskiem.

— Im więcej stresorów środowiskowych, tym większe prawdopodobieństwo ekspresji SNP.

— Wiele epigenetycznie aktywowanych SNP można dezaktywować za pomocą odpowiedniego leczenia.

— Jeśli chodzi o leczenie istotna jest analiza całego cyklu metylacyjnego. To nie jest kwestia pojedynczych markerów genetycznych, a raczej mutacji w całym cyklu.

— Suplementacja nutrigenomiczna ma pozytywny wpływ na zaburzenia metylacji. 

— W kontekście genomiki układu immunologicznego:

  • im więcej SNPs IgE, tym większe prawdopodobieństwo alergii pokarmowej IgE zależnej typu 1 i nietolerancji histaminy,
  • im więcej SNPs IgA, tym większe prawdopodobieństwo nieprawidłowej odpowiedzi śluzówki jelita na kontakt z zasadniczo nieszkodliwymi antygenami,
  • im więcej SNPs IgG, tym więcej problemów z pamięcią immunologiczną.

— W celu stymulacji IgA pomocne są: siara bydlęca, Sacchromyces boulardii, niektóre grzyby i liofilizowana grasica.

— W celu stymulacji IgG pomocne są: wsparcie metylacji, funkcji szpiku kostnego, mitochondriów i modulacja odpowiedzi immunologicznej.

— Polimorfizm FUT2 jest związany ze statusem Bifidobacterium.

— Polimorfizm FUT2 predysponuje do abberacji funkcjonowania przewodu pokarmowego w wyniku zmniejszenia liczebności Bifidobacterium.

— Osoby z polimorfizmem FUT2 określane są jako non-secretors. Cechują się słabą zdolnością wydzielniczą FOS. Ten specjalny rodzaj cukrów powierzchniowych jest pożywką dla dobroczynnej mikroflory, zamieszkującej jelito grube. Stąd niska koncentracja Bifidobacterium u tych osób.

— Zwiększone spożycie węglowodanów pozwala oportunistycznym drożdżom (Candida albicans) na wytwarzanie aldehydu octowego w przewodzie pokarmowym poprzez fermentację alkoholową.

— Wysokie stężenie toksycznego aldehydu octowego w jelitach zakłóca równowagę mikrobioty i przyczynia się do zaburzenia ciągłości bariery jelitowej. Aldehyd octowy krążący w krwiobiegu zwiększa ryzyko uszkodzeń.

— Abstrahując od działania toksycznego aldehydu octowego, ów związek indukuje niedobory składników odżywczych wykorzystywanych do jego neutralizacji (np. tiamina i molibden, dzięki któremu szkodliwe siarczyny ulegają konwersji w nieszkodliwe siarczany).

— Wstępne dowody sugerują, że enzymy zaangażowane w fazę pierwszą metabolizmu leków (w szczególności rodzina CYP3A) obecne są przede wszystkim w ścianie jelita cienkiego, ale także w wątrobie. Nie odwrotnie.

— Uszkodzenia mitochondriów indukują większość patologicznych, opornych na leczenie stanów chorobowych.

— Koncepcja zakłada:

  • oczyszczenie: kurkumina,
  • przywrócenie energii: witaminy z grupy B, poly-MVA (niestety suplement zawiera witaminę B12 w formie cyjanokobalaminy), żelazo (minimalne stężenie ferrytyny mieści się w granicach 30-40 ug/dl), tarczyca bajkalska,
  • naprawę uszkodzeń struktury mitochondriów: fosfolipidy, kwas alfa-liponowy, karnityna, tauryna,
  • wsparcie reakcji redoks: kwasy tłuszczowe omega-3, glutation, tokoferole, askorbinian sodu.

— Warto dodatkowo rozważyć:

  • nikotynamid/NADH,
  • ubichinon,
  • mononukleotyd flawinowy,
  • żelazo,
  • prolinę,
  • wapń, magnez, potas, cynk, miedź i chrom.

— Biofilmy przyczyniają się do wyników fałszywie ujemnych testów oddechowych w kierunku SIBO. Innym problemem jest „nawracanie” SIBO i brak odpowiedzi na leczenie.

— Strategia polega na:

  • hamowaniu specyficznego systemu komunikacji pomiędzy drobnoustrojami — quorum sensing (QS),
  • inicjacji sygnalizacji komórkowej organizmu za pomocą autoinduktorów, które determinują ekspresję genów, wirulencję, oporność i rozwój biofilmów,
  • hamowaniu we wstępnym etapie tworzenia się biofilmu,
  • hamowanie pomp efflux i MDR (ang. multidrug resistant).

— Inhibitory zawierają się w substancjach bakteriobójczych i bakteriostatycznych, a także bezpośrednio rozbijających biofilm.

— Wyróżniamy fazę 1 i fazę 2 tworzenia się biofilmu. We wczesnej fazie pomocne są: enzymy, taniny, ksylitol lub stewia, czarny kminek czy fenole. W fazie późnej warto rozważyć terapie przeciwdrobnoustrojowe zarówno naturalne, jak i syntetyczne bezpośrednio rozbijające i "otwierające" biofilm, np. kompleks bizmut-tiol (Biofilm Phase-2 Advanced), będący najsilniejszym dostępnym środkiem fazy 2. Rzeczony kompleks nie wykazuje zdolności do chelatacji i nie jest toksyczny. Co ciekawe, z uwagi na właściwości „otwierające” biofilm, pacjenci mogą czuć znaczne pogorszenie stanu zdrowia, co nie oznacza, że kompleks nie działa. Niemniej wystąpienie reakcji immunologicznej może generować potrzebę zmniejszenia dawki.

— Dopiero po przebiciu się przez biofilm, a więc z reguły po 3-12 miesiącach, pacjent może przejść do fazy 1 i skorzystać z proponowanych środków.

— Eradykacja SIBO zwykle odbywa się z pominięciem wiedzy z dziedziny nutrigenomiki. A szkoda, gdyż interwencje na tym polu mogą przyczynić się do lepszej odpowiedzi na leczenie. Dlatego zaleca się zaadresowanie SNPs, „przyspieszenie” genetycznego spowolnienia, wsparcie pacjenta za pomocą diety (z niskim udziałem węglowodanów a wysokim donorów grup metylowych) i suplementacji oraz monitoring symptomów chorobowych w celu optymalizacji terapii.

— W kontekście wspomnianej suplementacji rozważyć należy pierwiastki śladowe, magnez lub suplementy witaminowo-mineralne, jeśli tylko są dobrze tolerowane.

— Właściwie każdy pacjent cierpiący na SIBO ma niedobory pierwiastków śladowych. Żadna witamina z grupy B nie spełni swoich funkcji bez równoległej podaży brakujących pierwiastków śladowych.

— Pacjenci wrażliwi na potas i magnez powinni rozważyć suplementację tauryny.

Michael Ruscio, Adresowanie biofilmów i zaawansowane metody leczenia SIBO metanowego

— Biofilmy:

  • są prawdziwymi, patologicznie aktywnymi bytami, które mogą istnieć w jelicie cienkim.
  • związane są z 65% wszystkich infekcji.
  • odpowiedzialne są za oporność na antybiotyki.

— Złożoność struktury biofilmu wymaga uwzględnienia wielu opcji terapeutycznych.

— Metanogeny tworzą biofilmy z innymi gatunkami bioty fizjologicznej człowieka.

— Możliwości leczenia są naprawdę rozległe, począwszy od strategii prewencyjnych po terapeutyczne. Enzymy, zioła aromatyczne i środki przeciwinfekcyjne mogą być skuteczne zwłaszcza w mniej złożonych agregacjach mikroorganizmów.

— W kontekście biofilmów probiotyki prawdopodobnie wykazują działanie prewencyjne.

— Kompleks bizmut-tiol mogą być skuteczne w bardziej zaawansowanych biofilmach.

— Skuteczną metodą walki z biofilmem w przewlekłych infekcjach bakteryjnych, może być zastosowanie kompleksu bizmut-tiol.

Heidi Turner, SIBO i reumatologia: czy przerost bakteryjny ma wpływ na autoimmunizację?

— Dysbioza prowadzi do zwiększonej przepuszczalności błony śluzowej jelita, utraty tolerancji immunologicznej, nadmiernej odpowiedzi odpornościowej indukującej produkcję różnych autoprzeciwciał (m.in. czynnika reumatoidalnego, którego obecność stwierdza się u około 80% chorych na reumatoidalne zapalenie stawów [RZS]) oraz specyficznych zmian w składzie mikrobiomu.

— Podczas zatrucia pokarmowego, patogeniczne bakterie wydzielają do światła jelit toksynę Cdt. Jej aktywna podjednostka, CdtB wchodzi w reakcję krzyżową z winkuliną — białkiem odgrywającym rolę w wytwarzaniu połączeń międzykomórkowych i migracji komórek. Gdy układ immunologiczny zaczyna atakować CdtB, nie trudno, aby zaatakował również winkulinę. Niszczenie winkuliny upośledza funkcje jelitowego układu nerwowego poprzez uszkodzenie komórek śródmiąższowych Cajala stanowiących „rozruszniki” czynności motorycznych żołądka i jelit.

— SIBO to jednostka chorobowa powszechnie współwystępująca z RZS. Symptomy ze strony przewodu pokarmowego mogą, ale nie muszą występować.

— Najczęstsze przyczyny SIBO w reumatologii obejmują: poinfekcyjny zespół jelita drażliwego, zrosty lub anomalie anatomiczne, długotrwałe stosowanie IPP, nadużywanie opioidów, twardzinę układową, zespół Ehlersa-Danlosa oraz zapalenie tarczycy Hashimoto.

— Stres prowadzi do aktywacji komórek tucznych poprzez wiązanie hormonu uwalniającego kortykotropinę (CRH) z komórkami receptora mastocytów CRH, co zwiększa wytwarzanie VEGF, związanego z RZS i łuszczycą.

— Komórki tuczne obecne w przewodzie pokarmowym wydzielają histaminę i inne cytokiny, co prowadzi tak do lokalnego, jak i ogólnoustrojowego stanu zapalnego.

— RZS + SIBO + nietolerancja histaminy to nader powszechna kombinacja.

— Stan zapalny przewodu pokarmowego prowadzi do niedoboru enzymu DAO. Objawy znaczących ilości histaminy w krwiobiegu obejmują: biegunki, obrzęk stawów czy nerwobóle.

— Wyrzut histaminy inicjuje proces zapalenia, na drodze łączenia się histaminy ze swoistymi receptorami z rodziny H (H1-H4). Połączenie to może mieć różne następstwa biologiczne. Na przykład receptor H4 odgrywa kluczową rolę w procesach zapalnych RZS.

— Nie każdemu choremu na SIBO towarzyszy nietolerancja histaminy. Jeśli jednak towarzyszy, chory może mieć przerost bakterii produkujących histaminę.

— Wykazano, że niektóre gatunki bakterii zwiększają produkcję histaminy. Należą do nich: L. casei i L. bulgaricus. Do bakterii zmniejszających produkcję owej aminy biogennej należą: L. rhamnosus, B. infantis i L. plantarum.

— Zmiana diety może uśmierzyć niemal wszystkie objawy SIBO, w tym pochodzące ze strony przewodu pokarmowego, ból lub obrzęk stawów, migreny, problemy z zatokami czy skórą.

— Zaleca się dietę FODMAP lub eliminację produktów bogatych w histaminę.

— Dieta na bazie białka zwierzęcego na niektórych pacjentów może oddziaływać prozapalnie (należy zwrócić uwagę na pochodzenie mięsa, ryb i owoców morza)

— Kluczowe jest sukcesywne wprowadzanie warzyw. W SIBO nietrudno o monotonię w postaci ciągłego spożywania jaj lub boczku, które z reguły nie szkodzą.

Leonard Weinstock, Zespół niespokojnych nóg: rola SIBO i stanu zapalnego

— Syndrom niespokojnych nóg (RLS) może być idiopatyczny, rodzinny i wtórny.

— Czynniki patofizjologiczne obejmują:

  • niedobór żelaza w ośrodkowym układzie nerwowym:

— występuje w przypadkach pierwotnego i wtórnego RLS,

— obserwuje się wzrost hepcydyny — białka, które (1) zmniejsza transport żelaza i jego wchłanianie w dwunastnicy oraz górnej części jelita cienkiego, (2) powoduje sekwestrację tego pierwiastka w makrofagach tkankowych,

— zmniejszenie funkcji receptora dopaminy 2 i liczby w istocie czarnej indukuje RLS,

— żelazo dożylne powoduje całkowite ustąpienie objawów u 68% osób z niedoborem żelaza.

  • zmiany w układzie dopaminergicznym:

— regulacja w dół receptorów dopaminowych D2,

— regulacja w górę hydroksylazy tyrozyny (ograniczenie biosyntezy dopaminy),

— regulacja w dół receptorów D2 implikuje zwiększenie ilości dopaminy u pacjentów z RLS, mimo to wielu pacjentów z RLS reaguje na leczenie lekami dopaminergicznymi.

  • neuropatię obwodową,
  • SIBO:

— nadmierne stężenia TNF-a prowadzą do zwiększonej przepuszczalności błony śluzowej jelita i translokacji LPS, a także wzrostu IL-6. Zarówno LPS, jak i IL-6 wpływają na wzrost syntezy hepcydyny.

  • stan zapalny i niedobór endorfin:

— stan zapalny towarzyszący SIBO jest powiązany z idiopatycznym i wtórnym RLS,

— niedobór endorfin pogłębia dysfunkcję układu dopaminergicznego wywołaną niedoborem żelaza w OUN,

— niektóre typy RLS związane są ze zwiększonym stężeniem CRP, IL-6, ferrytyny, peptydu natriuretycznego, 8-hydroksy-2-deoksyguanozyny, to jest markera uszkodzeń DNA zarówno komórkowego, jak i mitochondrialnego oraz obniżonym wysyceniem transferyny.

— Interesujące okazały się badania nad rifaksyminą i LDN. Większość z nich dostępna jest w książce autorstwa L. Elsegoo: The LDN Book: How a Little-Known Generic Drug ― Low Dose Naltrexone ― Could Revolutionize Treatment for Autoimmune Diseases, Cancer, Autism, Depression, and More. Niemniej znane są wnioski z niektórych badań nad rifaksyminą. I tak:

  • SIBO jest powszechne w idiopatycznym RLS,
  • objawy ze strony przewodu pokarmowego są częste w RLS,
  • rifaksymina podawana przez 10 dni, zmniejsza nasilenie objawów RLS.

— Związek SIBO-hepcydyna powinien być zaadresowany zarówno w pierwotnym, jak i wtórnym RLS.

— Potencjalny mechanizm działania LDN na RLS obejmuje:

  • wzrost poziomu endorfin w tkance mózgowej,
  • zwiększenie aktywności MMC,
  • zmniejszenie ogólnoustrojowego stanu zapalnego,
  • działanie przeciwbólowe (LDN wykazuje działanie antagonistyczne na receptory nieopioidowe [receptor Toll-podobny 4], które można znaleźć na makrofagach, takich jak mikroglej. Mikroglej to komórki odpornościowe ośrodkowego układu nerwowego; po aktywacji wytwarza czynniki zapalne i pobudzające, co powoduje zwiększoną wrażliwość na ból).

Nirala Jacobi, Skuteczne leczenie SIBO i SIFO za pomocą ziół

— Zalety fitoterapii SIBO:

  • zioła wykazują działanie wielospektralne,
  • zwykle powodują mniejsze zubożenie mikrobiomu,
  • można je łączyć w celu uzyskania jak najlepszego rezultatu.

— Wady fitoterapii SIBO:

  • koszty leczenia są wyższe ze względu na wydłużony czas leczenia,
  • pacjenci leczący się samodzielnie zwykle korzystają z gorszych jakościowo produktów ziołowych (np. zanieczyszczenie metalami ciężkimi),
  • powszechne są alergie oraz reakcje w związku z ekspozycją na salicylany i szczawiany,
  • dawki zwykle różnią się w zależności od preparatu (ekstrakty roślinne standaryzowane a cała roślina),
  • niewiele badań przeprowadzono nad fitoterapią w SIBO i SIFO. Więcej badań przeprowodzono nad ziołolecznictwem w kontekście ZJD.

— Wskutek podwyższania ekspresji tzw. systemów pompowo-porynowych dochodzi do aktywnego wypompowywania leków z komórki bakteryjnej. W regulacji owej ekspresji pomocne są:

  • mącznica lekarska,
  • gorzknik kanadyjski,
  • brodaczka,
  • berberyna,
  • tymianek,
  • jałowiec,
  • lukrecja,
  • zielona herbata.

— Plazmidy stanowią pozachromosomalny materiał genetyczny bakterii zawierający informacje o oporności. Przykłady ziół, które modulują bakteryjne DNA to:

  • berberys,
  • gorzknik kanadyjski,
  • mahonia pospolita,
  • tymianek.

— Zioła zawierające berberynę są pomocne zwłaszcza w SIBO wodorowym. Ponadto Berberyna:

  • blokuje pompy efflux,
  • modyfikuje przepuszczalność błony komórkowej bakterii,
  • hamuje formowanie się biofilmu,
  • hamuje replikację bakteryjną,
  • znamienne obniża wirulencję bakterii poprzez hamowanie komunikacji QS,
  • wpływa tonizująco na błony śluzowe,
  • w wysokich dawkach ma działanie hipoglikemizujące i zachowuje się jak inhibitor monoaminooksydazy.

Allium sativum (czosnek) redukuje metanogeny.

— Goździk:

  • działa antybakteryjne (K. pneumoniae, E.coli, P. mirabilis, Streptococcus spp., Staphyloccocus, B. cereus i H.pylori) i przeciwgrzybiczo (gatunki Candida, Aspergillusdermatofitów),
  • pobudza wydzielanie śluzówki żołądka,
  • pomocny w typie zaparciowym ZJD,
  • ma działanie cholinergiczne: zwiększa napięcie mięśni gładkich i siłę ruchów propulsywnych w przewodzie pokarmowym niczym Metoklopramid,
  • może wydłużać czas krwawienia,
  • ma działanie zapobiegające uwalnianiu histaminy m.in. poprzez hamowanie degranulacji komórek tucznych,
  • w wysokich dawkach zachowuje się jak inhibitor CYP3A4.

— Granatowiec właściwy:

  • działa antybakteryjnie (S. aureus, Streptococcus spp., Bacillus spp., E. coli, Campylobacter jejuni, Salmonella spp., Shigella spp., Vibrio spp., K. pneumonia, Pseudomonas aeruginosa, Yersinia enterocolitica, H.pylori), przeciwgrzybiczo (Candida spp.) i przeciwpasożytniczo (Giardia spp., Blastocystis spp., E. histolytica, Cryptosporidium parvum).
  • Istotnie zwiększa rozwój Lactobacillus spp., Bifidobacterium breve i Bifidobacterium infantis, jednocześnie hamuje wzrost chorobotwórczych Staphylococcus aureus i bakterii z rodzaju Clostridium.

— SIFO, to jest zespół przerostu grzybiczego jelita cienkiego, często współwystępuje z SIBO.

— SIFO wykryto u 26% pacjentów z "niewyjaśnionymi objawami ze strony przewodu pokarmowego" (Erdogan A., Rao S. Small intestinal fungal overgrowth. Curr Gastroenterol Rep. 2015. 17: 16).

— Pod względem objawów SIFO imituje SIBO.

— Pomocne okazują się:

  • pau d'arco,
  • uva ursi (niedźwiedzie uszko),
  • horopito,
  • surowce bogate w berberynę,
  • olejek z goździków, oregano lub tymianku.

— Horpito wykazuje silne działanie przeciwgrzybicze wobec: C. albicans, C. utilis, C. krusei, Cryptococcus neoformans, S. cerevisiae, a także grzybów nitkowatych, w tym T. mentagrophytes, T. ruburum i Penicillium marneffei.

— Oregano:

  • zawarty w nim karwakrol wykazuje aktywność przeciwko Candida spp., ale także S. aureus, Pseudomonas aeruginosa, i Blastocystis hominis,
  • badania kliniczne wykazały skuteczność oregano w przypadku SIFO i SIBO metanowego,
  • jest silnym antyoksydantem.

— W przypadku SIBO zaleca się, aby nalewka składa się z kombinacji:

  • mahonii (alternatywą jest coptis lub gorzknik),
  • granatawca właściwego,
  • piołunu,
  • uczepu.

— W przypadku SIBO i SIFO nalewka powinna składać się z kombinacji: 

  • granatowca właściwego,
  • brodaczki,
  • horopito,
  • mahonii (alternatywą jest coptis lub gorzknik).

— Zwraca się uwagę na prokinetyki roślinne:

  • nalewka z mahonii, gentiany, tarczycy bajkalskiej i mniszka lekarskego (2-3 krople z wodą na 15 min przed każdym posiłkiem),
  • Iberogast, zawierający: Iberis amara, Angelica archangelica carumcarvi, Silybum marianum, Melissa officinalis, Chelidonium majus, Mentha piperitae, Glycerrhiza (20 kropli 3 razy dziennie przed posiłkiem i przed snem lub 60 kropli przed snem),
  • MotilPro, zawierający: imbir, 5-HTP, ALC, oraz P-5-P (3 kaps. rano i przed snem). 

— Przepis na herbatę wiatropędną: 1 łyżeczkę nasion kminku, kopru i anyżu zmiażdżyć i zalać filiżanką wody. Odczekać 20 min. Popijać po każdym posiłku.

Carmello Scarpignato, Manipulacja mikrobiomem i usprawnienie motoryki przewodu pokarmowego w leczeniu i zapobieganiu SIBO

— W kontekście testów oddechowych, zastosowanie fruktozy i sorbitolu, w przeciwieństwie do glukozy, zwiększa odpowiedź diagnostyczną i terapeutyczną pod względem liczby zidentyfikowanych przypadków SIBO wśród pacjentów i identyfikacji tych, którzy prawdopodobnie zareagują na antybiotyki.

— Badanie siarkowodoru zwiększa czułość testu oddechowego po obciążeniu laktulozą poprzez identyfikację pacjentów z ujemnym wynikiem SIBO wodorowego, ale z dodatnim siarkowodorowego.

— IPP są przyczyną jatrogenną SIBO. U 25% pacjentów długotrwale stosujących IPP z czasem rozwijają się objawy SIBO. Stosowanie szczepu probiotycznego Lactobacillus paracasei ssp. paracasei F19, prawdopodobnie może temu zapobiec.

— Nie zawsze możliwe jest zidentyfikowanie właściwej przyczyny SIBO.

— Antybiotyki systemowe mogą być niezwykle skuteczne w leczeniu SIBO, jednakowoż mogą istotnie wpłynąć na zmiany w mikrobiocie.

— Rifaksymina:

  • jest nader skutecznym antybiotykiem w leczeniu SIBO,
  • wykazuje aktywność przeciwko bakteriom żołądkowo-jelitowym,
  • wykazuje niezwykle niską absorpcję ogólnoustrojową,
  • zapobiega oporności na antybiotyki,
  • jest nietoksyczna i bezpieczna dla dzieci, osób starszych oraz kobiet w ciąży,
  • ma działanie przeciwzapalne poprzez wpływ na NF-κB i gen PXR, odpowiedzialny za utrzymanie integralności jelitowej,
  • ma działanie eubiotyczne; zwiększa ilość Bifidobacteria i Lactobacilli.

— Tegoroczna metaanaliza dotycząca działania rifaksyminy w SIBO, wykazała średni współczynnik eradykacji 70% ze znaczną (70%) poprawą objawów.

— Istnieją dwa czynniki zwiększające szybkość eradykacji bakterii indukowanej podawaniem rifaksyminy: wyższa dawka i równoległa „prebiotykoterapia” prebiotykami lub mesalazyną — związkiem, który także może modyfikować mikrobiotę jelitową.

— Niezaadresowanie faktycznej przyczyny SIBO indukuje nawrót choroby zwykle w ciągu 9 miesięcy po zakończonej terapii. 

— Pomocne jest cykliczne stosowanie rifaksyminy (7-10 dni co 4 tygodnie), a następnie podaż probiotyków, zawierających bakterie z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacterium.

— Badanie z probiotykiem Bacillus clausii dało obiecujące wyniki w SIBO. Przebadano 40 pacjentów z pozytywnym wynikiem testu oddechowego po obciążeniu glukozą, po czym leczono ich B. clausii (2×109 zarodników, 3 razy dziennie przez miesiąc). Test oddechowy powtórzono miesiąc po zakończeniu terapii. U 19 pacjentów (47%) test oddechowy wyszedł prawidłowy.

— Prokinetyki wydłużają czas remisji.

— Polecany jest Prukalopryd z uwagi na wysoką selektywność wobec receptorów 5-HT w jelitach zwanych receportorami 5-HT4.

— Leczenie SIBO jest wieloczynnikowe i często długotrwałe.

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.