Welcome visitor you can log in or create an account

Krwawe pochody obrzeżka polskiego — rzeczowo

Jest zwierzęciem, ale w każdym mieście odwiedza kościoły. W kościołach wiejsko-małomiasteczkowych docenia te drewniane, szachulcowe. Ulubiony ma w Krakowie. Nieprzypadkowo popiera tutejszą tradycję wygrywania hejnału.

W kościołach ukrywa się po mistrzowsku. Można powiedzieć, że ukrywanie jest wpisane w jego żywioł, poza tym czynność ta niezwykle go uspokaja — światło dzienne bezlitośnie go obnaża. Kościelny strych to jego enklawa bezpieczeństwa, coś w rodzaju przytuliska.

11

Nie można jednak dać się zwieść. Jegomość Argas polonicus nie uznaje granic i ciągle szuka nowych, przychylnych obszarów, na które mógłby się zapuścić. Pod kamuflażem zstępuje do mieszkań, wypuszcza się na wilgotne mansardy, penetruje podejrzane zaułki, rejestruje to, co się dzieje się wokół, by wreszcie, nocą, gdy sytuacja spuchnie, zaatakować. Cała ta skrzętna metodyka jego ataku jest niezawodna, gdy ideą jest wyprawa po krwisty łup, ot wypełniony krwią Graal. Dla Argas polonicus, obrzeżka polskiego, kleszcza miękkiego — albowiem nieposiadającego charakterystycznego pancerzyka typowego dla jego twardego pobratymca, kleszcza pospolitego, tym Graalem jest, naturalnie, ptak. Tak też staje się zrozumiałe, iż obrzeżek czuje się wybornie wszędzie tam, gdzie gniazduje się jego potencjalny posiłek.

Obrzeżki towarzyszące gołębiom (nie jest to najpewniej jedyny, tak chętnie atakowany gatunek ptactwa – roztocz niejednokrotnie oskarżano o żerowanie na wróblach czy jaskółkach, chociażby) panoszą się i imają przeto w miejscówkach zapomnianych, na wpół zrujnowanych pustostanach, częściowo skończonych wieżowcach, strychach, poddaszach, przypominających jaskinie wyłomach, gołębnikach. Takie warunki zapewniają obrzeżkom niemal wszystko, co potrzebne im do spełnienia swej misji. Ot oferta all inclusive, z palmą i drinkiem, w domyśle — właściwą temperaturą i wilgotnością powietrza (największym wszakże wrogiem kleszcza jest odwodnienie), przede wszystkim jednak, rozumie się — strawą w ilości niemal nieograniczonej.

44x

Zatem na czym polega problem? Dlaczego powinniśmy czuć się nadmiernie zaalarmowani? Cóż, mimo że nie nadaliśmy obrzeżkom niezbędnego rozgłosu, nie rozkołysaliśmy ich powszechnością (by nie rzec: chorobotwórczością) społecznej obawy, przy bliższym zbadaniu rzeczy, w oparciu o fakty, okazuje się, iż, niestety, obrzeżek nie jest aż tak wybredny, jeśli chodzi o teologiczny rodowód poszukiwanej przez siebie krwi. Paradoksalnie, dopóki na miejscu (lub w bliskim sąsiedztwie) obrzeżków ich naturalni żywiciele są, problem wydaje się nie istnieć (obrzeżek bez żywiciela, rzecz prosta, ma niewiele szans na życie). Rzeczywistość przedstawia się jednak tak, że rozmnażające się, aż nadto płodne gołębie przysparzają wielu problemów. Co roku, dorosły ptak produkuje ponad jedenaście kilogramów odchodów, które są pożywką dla grzybów, takich jak kropidlak. W rezultacie powstają kwasy, które wżerają się w powierzchnię posągów i innych kamiennych elementów elewacji. Trudno stwierdzić, jak rzecz ma się w Polsce, ale w samych Stanach Zjednoczonych, straty poczynione w ten sposób sięgają ponad miliarda dolarów rocznie. Bardzo prawdopodobne, że Państwo wydaje jeszcze więcej na przemysł służący kontrolowaniu populacji gołębi, czyli słupy, siatki, podpięte pod prąd karmniki i inne takie, w gruncie rzeczy mało skuteczne, jeśli nie całkiem daremne bariery. Daniel Haag-Wackernagel, biolog ze szwajcarskiego Uniwersytetu w Bazylei jest zdania, że jeśli gołąb zapragnie dotrzeć do młodych — dotrze. Chęć dotarcia staje się motywacją zasadniczą i ostateczną. Niemal żaden system odstraszający nie zdoła wówczas powstrzymać ptaszyny. Mówiąc niemal, mam intencje przekazać, że liczba zamieszkujących miasto gołębi nie zależy wcale od terenów gniazdowania ani od liczby drapieżników, tylko od dostępności pokarmu, który umożliwia rozrost gołębich populacji. Tym samym, jak podaje Haag-Wackernagel, tak naprawdę istnieje tylko jeden sposób na kontrolowanie gołębi: musimy kontrolować siebie (w domyśle: nie dokarmiać). Musimy, albowiem, jak poucza nas historia, z tego rodzaju „rozrywek” wynikały niejednokrotnie niesłychanie brzemienne w skutki, nad wyraz dotkliwe incydenty, żeby wymienić choćby atak na trębaczy z Kościoła Mariackiego.

22

Czy to przypadek, że prace remontowe szczytu wieży rzeczonego kościoła doprowadziwszy do wypłoszenia gołębi poprzez likwidację ich gniazd, sprowokowały kleszcze do poszukiwania nowych żywicieli? Czy to przypadek, że właśnie pod koniec lat 70. ubiegłego wieku, wraz z postępem prac grający hejnał strażacy skarżyli się na coraz częstsze ataki obrzeżków? W kwietniu bieżącego roku informacja o ich haniebnym występku wobec funkcjonariuszy z poznańskiego komisariatu obiegła lotem błyskawicy przestrzenie publiczne. W największym skrócie chodziło o dotkliwe „pogryzienia” 27 policjantów (rzecznik wielkopolskiej policji A. Borowiak sugeruje, że „pogryzionych” może być więcej), przy czym u najbardziej poszkodowanych medycy doszukali się kilkunastu „ugryzień”. Ale mieszkańcy miast o najliczniejszym występowanie gołębi, masowe inwazje zgłaszają regularnie i właściwie to bardzo niedobrze, że tak jest. W całej tej obrzeżkowatej niepospolitej brzydocie kryje się wszakże w pewnym sensie tygiel, w którym mieszają się najróżniejsze mikroorganizmy. Dlatego właśnie powinniśmy czuć się nadmiernie zaalarmowani. Dlatego, że konwencjonalnych oporów etycznych brak obrzeżkom również w stosunku do ludzi. Obrzeżkowaty tryb życia sprowadza się do ssania, trawienia i bezpardonowego wykorzystywania do reprodukcji krwi tak ptaków, jak ludzi. Nie jest więc żadnym novum, że dzięki temu, obrzeżek rozmnaża się dość intensywnie, szybko zwiększając swoją liczebność.

Nie zdarza się to często, i dobrze, że zaatakowany człeczyna, dostanie mniej czy bardziej osobliwej wysypki. Gorzej, jeśli napotkany obrzeżek okaże się przenosicielem rozlicznych paskudztw, wszak szeroka jest oferta repertuarowa kleszcza. I tak mogą w niej się znaleźć wirus kleszczowego zapalenia mózgu, wirusy zachodniego Nilu, riketsje Coxiella burnetti czy bakterie Borrelia burgdorferi, wówczas obok możliwej reakcji miejscowej w postaci rumienia wędrującego, ukłucie może wywołać rozmaite objawy ogólnoustrojowe charakterystyczne dla choroby wywoływanej przez przeniesiony patogen.

Co należy czynić, spotkawszy ich? Otóż należy, rozumie się, zachować spokój, następnie trzeba w określony sumiennie przez uczonych sposób dać obrzeżkom do zrozumienia, że są pasożytami, które z racji swoich nikczemnych i będących naruszeniem podstawowego sojuszu wszystkiego, co żyje, nas i naszych zwierzęcych pobratymców, występków — nie są mile widziane — i tu przychodzi opis wzorowego zachowania się po nawiązaniu pierwszego kontaktu:

1. Całkowicie odsłonić wszystkie potencjalne kryjówki obrzeżków,
2. spryskać pomieszczenia preparatem pyretroidowym w celu wypłoszenia kleszczy z zakamarków i szczelin, a następnie:
3. zastosowanie pestycydu kontaktowego na bazie propoksuru w celu zabicia obrzeżków.

Jeżeli nie jest możliwe zastosowanie powyższej strategii lub okaże się ona nieskuteczna, spróbować można innych pestycydów, w odniesieniu do których istnieją doniesienia o skuteczności wobec kleszczy z rodzaju Argas: permetryny, iwermektyny lub Bacillus thuringiensis. Można ponadto spróbować repelentów w celu odstraszenia kleszczy z bezpośredniego otoczenia ludzi za pomocą permetryny i DEET (N,N-dietylo-m-toluamid). Po skutecznej likwidacji obrzeżka gołębiego należy zapobiec możliwej powtórnej inwazji: wszelkie otwory, przez które gołębie mogłyby dostać się do budynku, powinny zostać trwale zablokowane. W przypadku miejsc gniazdowania na zewnątrz budynku konieczny jest montaż instalacji wypłaszających (jak twierdzi Haag-Wackernagel, rzeczona bariera ma sens, jeśli właściciel budynku zabije młode, następnie pozbędzie się gniazd).

Czyli jednym słowem, jest to bardzo brutalna interwencja. Ale czy wystarczająca? Niektóre z przyczyn, dla których nie możemy właściwie rozprawić się z obrzeżkami, przyjąwszy nawet, że udałoby się nam wprowadzić powyższe strategie, odnajdujemy w przekazie:

Dorosły osobnik może przeżyć 5, a nawet więcej lat bez pokarmu. Istnieją doniesienia o ludziach atakowanych po raz pierwszy przez obrzeżki nawet 13 lat po usunięciu sąsiadujących gołębników. Larwy przeżywają rok bez żerowania, podczas gdy nimfy mogą przetrwać ponad 3 lata głodzenia. Obrzeżki kryją się w najgłębszych szczelinach, do których z trudem wnikają pestycydy, co więcej mogą one wstrzymać oddychanie na kilka godzin, przez co krótko działające pestycydy są nieskuteczne. Nawet w przypadku zastosowania długo zalegających pestycydów, długi cykl życiowy obrzeżka zwiększa jego szanse przeżycia. Wreszcie, w jednym gnieździe gołębim mogą znajdować się tysiące obrzeżków — ta wielka liczebność również sprawia, że kompletna likwidacja obrzeżka jest bardzo trudna. Konieczne jest powtarzanie dezynsekcji przez fachowca. Do czasu ostatecznej likwidacji obrzeżków, można zastosować rozwiązania doraźne, które uniemożliwiają obrzeżkom wnikanie do mieszkań: Do parapetów okiennych oraz wokół innych otworów, przez które obrzeżki wchodzą do mieszkania, należy przykleić dwustronną taśmę klejącą. Podczas próby przepełznięcia, obrzeżek przykleja się do taśmy i pozostaje unieruchomiony. To proste rozwiązanie pomaga powstrzymać inwazję obrzeżków do czasu wykonania profesjonalnej dezynsekcji.

33

Sprawa staje się drażliwa, jeśli człeczyna dostrzeże natarczywą, niepoślednią wysypkę, bądź inną tego rodzaju zmianę skórną. Czyli powstaje koszmarna perspektywa, że to borelioza i jej podobne, bo wiadomo, rumień, on nie zawsze wygląda tak, jak podpowiada gugiel. W takim wypadku ryzykować, jak sądzę, nie warto (w domyśle: gdy lekarz zasugeruje antybiotykoterapię, nie zwlekać). Poza tym niekiedy warto zastosować zewnętrznie coś o działaniu odkażającym, a następnie jakąś maść czy żel przeciwzapalny.

Na koniec dodam taką uwagę ogólną i ostrzegawczą. Ektopasożyty, a dokładniej mówiąc —obrzeżki, zasługują na to, żeby o nich pisano: brak dostatecznego odzewu i dyskusji uświadamia raz jeszcze stan niskiej świadomości w Polsce. Nie zbiera się żadne eksperckie gremium, w telewizji nie ma rozmów o obrzeżkach, najwyżej, jak się to zdarzyło niedawno, jakiś policjant mówi pięć minut o ataku kleszczy na komisariat. Ta niewiedza jest drażniąca, bo utrudnia poważną debatę nad chorobami odzwierzęcymi, które jawią się niekiedy tak, jak gdyby życie ocierało się o śmierć.

Literatura:

Spiewak R., Lundberg M., Johansson G., Buczek A. Allergy to pigeon tick (Argas reflexus) in Upper Silesia, Poland. Ann Agric Environ Med. 2006. 13(1):107-12.

Haag-Wackernagel D. Culture History of the Pigeon. https://anatomie.unibas.ch/IntegrativeBiology/haag/Culture-History-Pigeon/feral-pigeon-haag.html.

Johnson N. Unseen City: The Majesty of Pigeons, the Discreet Charm of Snails & Other Wonders of the Urban Wilderness. Rodale Books; 2016.

Drączkowski P., Kubrak T. Kleszcze potencjalnym zagrożeniem człowieka w otaczającym go środowisku, cz. 2. Biuletyn Informacyjny Okręgowej Izby Aptekarskiej w Krakowie „Farmacja Krakowska”. Okręgowa Izba Aptekarska w Krakowie; 3/2010, s.13-17.

Żytnicki P. Już 27 policjantów pogryzionych przez obrzeżki. Część komisariatu zamknięta. Będą dezynsekcje w mieszkaniach. wyborcza.pl. Kwiecień 2017. http://poznan.wyborcza.pl/poznan/7,36001,21692118,juz-27-policjantow-pogryzionych-przez-obrzezki-czesc-komisariatu.html

Przegaliński A. 8-letni chłopiec pogryziony przez ptasie kleszcze. "Robaki chodzą po mieszkaniu". WP wiadomości. Sierpień 2017. https://wiadomosci.wp.pl/8-letni-chlopiec-pogryziony-przez-ptasie-kleszcze-robaki-chodza-po-mieszkaniu-6152665157023873a

de la Fuente J., Estrada-Peña A., Cabezas-Cruz A., Brey R. Flying ticks: anciently evolved associations that constitute a risk of infectious disease spread. Parasit Vectors. 2015. 8:538.

Estrada-Peña A., Venzal J.M., González-Acuña D., Mangold A.J., Guglielmone A.A. Notes on New World Persicargas ticks (Acari: Argasidae) with description of female Argas (P.) keiransi. J Med Entomol. 2006. 43(5):801-9.

 

 

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.